Англиар ярьж сурах нь: бие даан хийх 5 алхам

Англиар ярьж сурахын тулд нэг нөхцөл сонгох, хэрэгтэй өгүүлбэрээ цуглуулах, сонсож дуурайх, харалгүй санаж хэлэх, хүнтэй хэрэглээд засах мөчлөгийг давтаарай. Эхний зорилго нь бүх сэдвээр шууд чөлөөтэй ярих биш, хэрэгтэй мэдээллээ хэлж, нөгөө хүний хариунд тохируулан жижиг ажлаа бүтээх юм.

Ганцаараа утга, авиа, өгүүлбэрээ санах чадварыг бэлдэж болно. Харин хүн ойлгосон эсэх, санаандгүй хариунд хэрхэн хариулахыг харилцан яриагаар шалгана. Энд бямба гарагийн үдээс хойш уулзах цагийг зургаан өгүүлбэрээр бэлдэхээс хэрэглэж үзэх хүртэл дадлага хийнэ.

Англи хэл сурах арга: зорилго, гацсан хэсгээрээ сонгож 4 долоо хоногоо төлөвлө

TOEIC Speaking-д бэлтгэж байгаа бол төрөл бүрийн хариултын бүтэц ба бие даах дасгал-аар албан хугацаанд бичлэг хийх хуваарь гаргаарай.

Ярихаасаа өмнө монголоор орчуулдаг бол англиар бодох өдөр тутмын богино дасгал-аар танил нөхцөлөөс нэг өгүүлбэр хэлж үзээрэй.

Бие даах дасгалаа хослуулахын тулд англиар ярих аргыг түвшин, зорилгоор харьцуулж, өдөр бүр хийх хоёр аргаа сонгоорой.

Хэрэгтэй өгүүлбэрээ ярианд ашигла.

‘Англи хэлээ сайжруулмаар байна’ гэдгийг энэ долоо хоногт хийх ажил болгоорой: хамтрагчтай цаг тохирох, хоол захиалаад баталгаажуулах, жижиг асуудал тайлбарлах. Хэрэглэх боломжтой нөхцөл сонго. Өөрийгөө танилцуулж чаддаг бол дараагийн хүндрэл рүү шилжинэ.

Албан ёсны CEFR хэмжүүрт A1 нь нөгөө хүн удаан ярьж туслах үед энгийн харилцаа, A2 нь танил, тогтмол мэдээлэл солилцохыг багтаадаг. Зургаан өгүүлбэр хэлсэн нь A2 түвшнийг батлахгүй. Энэ нь эхний яриаг хүнд хэлэлцүүлэгтэй адил шалгуураар үнэлэхгүй, ажлаа тодорхойлоход хэрэгтэй. Европын зөвлөл: CEFR ерөнхий хэмжүүр

Нэг нөхцөлийг бэлтгэлээс ярианд хүргэ. Дутуу өгүүлбэр дараагийн дадлагын материал болно.

Редакцын зөвлөмж бол олон сургалт нэмэхээс өмнө нэг нөхцөлийг хүнтэй хэрэглэх шат хүртэл дуусгах юм. Дөрвөн долоо хоног нь аргаа туршиж эргэн харах хугацаа болохоос чөлөөтэй ярих баталгаа биш. Үгийн сан, дүрмийн материалыг одоогийн ярианы тодорхой саадыг шийдэхэд ашиглаарай.

1. Нөхцөлөө сонгох

Бямба гарагийн үдээс хойш уулзах цаг тохирно. Та хоёр цагт хичээлтэй, нөгөө хүний хуваарь тодорхойгүй. Монгол хэлээр гурван зорилго бич: завтай цагийг асуух, хоёр цагт боломжгүйгээ хэлээд дөрвийг санал болгох, тохирсон өдөр цагийг батлах.

Хамтрагч хоёр цагийг санал болгох, дөрөвт завгүй байх, өдрийг андуурах зэрэг өөр хариу өгч болно. Амжилтын шалгуур нь цаг сонгож хамт батлах, зургаан өгүүлбэрийг дарааллаар цээжээр хэлэх биш. Түр зогссон ч, дахин асуусан ч ажлаа бүтээсэн бол тэмдэглээрэй.

2. Өгүүлбэр цуглуулах

Толь эсвэл найдвартай сурах бичгээс утгыг нь ойлгодог богино өгүүлбэр сонгож өдөр цагийг өөрчил. Өөрөө зохиосон хэллэгт эргэлзвэл багшаас асуу. Хоёр цагийн санал нь нөгөө хүний үг байж болно: та тэр цагт өөр ажилтай. Бүх өгүүлбэрийг өөрөө хэлэх албагүй.

Цагийн өмнөх at, өдрийн өмнөх on зэрэг солих хэсгийг шалга. Өнөөдрийн өгүүлбэрийг ойлгон өөрчлөх дүрмээ сурахын зэрэгцээ хэрэглэ; бүх номоо дуусахыг хүлээх хэрэггүй. Бидний хөгжүүлдэг SpeakGain-д ердийн үүсгэх урсгалаар өгүүлбэрээ карт болгож, тайлбар болон дууг үзэж болно. Үүсгэсэн тайлбарыг зорилготойгоо тулгаж уншаад, эргэлзээтэй хэрэглээг тусад нь нягтлаарай.

Дуу ба тайлбар тусдаа бэлэн болж болно. Өдрийн тайлбарын хязгаарт хүрсэн ч дууны карт ашиглах боломжтой байж болно. Утгыг толь эсвэл багшаар шалга; дуу бэлэн гэдэг нь тайлбар дууссан гэсэн үг биш.

Зорилго	Англи өгүүлбэр
Завтай цагийг асуух	Do you have time on Saturday afternoon?
Цаг санал болгох	Could we meet at two on Saturday?
Давхцсан ажлаа хэлэх	I have a study session at two.
Өөр цаг санал болгох	Would four be okay on Saturday?
Дахин хэлүүлэх	Sorry, could you repeat the meeting time?
Тохиролцоог батлах	So we will meet at four on Saturday.

Ердийн үүсгэх урсгалд хэрэглэх өгүүлбэрээ оруул. Утгыг шалгаад өдөр цагийг өөрчил. Дэлгэц: SpeakGain.

Эдгээр жишээг SpeakGain-ийн хиймэл оюуны нам хоолойтой Викинг дуугаар үүсгэсэн. Нэг удаа нэг өгүүлбэр сонсоорой. Дүрийн нам хоолойг дуурайх шаардлагагүй.

Завтай цагийг асуух: Do you have time on Saturday afternoon?

Бямба гарагийн үдээс хойш танд зав байна уу?

Цаг санал болгох: Could we meet at two on Saturday?

Бямба гарагт хоёр цагт уулзаж болох уу?

Давхцсан ажлаа хэлэх: I have a study session at two.

Би хоёр цагт хичээлтэй.

Өөр цаг санал болгох: Would four be okay on Saturday?

Дөрвөн цаг танд болох уу?

Дахин хэлүүлэх: Sorry, could you repeat the meeting time?

Уучлаарай, уулзах цагийг дахин хэлж өгч болох уу?

Тохиролцоог батлах: So we will meet at four on Saturday.

Тэгэхээр бямба гарагт дөрвөн цагт уулзана.

3. Сонсож дуурайх

Эхлээд бичгийг харалгүй сонсоод ярьж буй хүн асууж байна уу, ажлаа тайлбарлаж байна уу гэдгийг хэл. Мэдэхгүй бол бичиг, утгыг шалгаад дахин сонс. Дараа нь бичигтэй сонсож, дууг зогсоогоод өөрөө хэл. Урт өгүүлбэрийг утгын хэсгээр хувааж эцэст нь бүтнээр нь холбоно.

Өөрийн дууг бичээд нэг зүйлийг харьцуул: өдөр цаг тод байна уу, зогсолт утгыг тасалж байна уу? Хэцүү хэсгийг богино сонсож хэлээд бүтэн өгүүлбэрт буц. Бид уулзах цагийг буруу ойлгуулах хэсгийг эхэлж засахыг зөвлөдөг. Хурд болон аялгаа бүрэн арилгах нь эхний өдрийн зорилго биш.

Сонсож, зогсоож, хэл. Өдөр цаг тод байг. Дэлгэц: SpeakGain.

4. Харалгүй хэлэх

Англи бичиг, дуугаа хаагаад ‘хоёрт болохгүй, дөрвийг санал болго’ гэсэн зорилгоос хэлж үз. Гарахгүй бол нэг удаа шалгаж хэлээд, өөр өгүүлбэр оруулсны дараа дахин нууж оролд. Удаан чимээгүй суухыг заавал хийх хэмжээ болгож болохгүй.

Маргааш жишгээ нээхээс өмнө оролд. Бямбыг өөр өдөр, дөрвийг өөр цагаар сольж нөхцөлүүдийн дарааллыг холь. Нэг дарааллыг цээжлэх нь хэрэгтэй хариугаа сонгож чаддагийг батлахгүй. SpeakGain-ийн хариуны дэлгэцийг оролдсоны дараа шалгахад ашигла; уншсан ба харалгүй санасан хоёрыг тусад нь тэмдэглэ.

Сонсох дэлгэц өгүүлбэрийг нуусан байна. Хариу харахаас өмнөх оролдлого ба дараа нь уншихыг ялга. Зорилгоос санахдаа дууг мөн хаа. Дэлгэц: SpeakGain.

5. Хүнтэй хэрэглэж засах

Найз, хамт ажиллагч, багш эсвэл хэлний хамтрагчтай дадлага хий. Ажлаа тайлбарлаж, санаандгүй хариу өгөхийг зөвшөөр. Бямбын талаар асууж, хоёр цагийн саналд ажлаа хэлээд дөрвийг санал болго. Цагийг сонсоогүй бол таахын оронд дахин асуу. Эцэст нь өдөр цагийг баталгаажуул.

Зорилго	Англи өгүүлбэр
Давхцсан ажлаа хэлэх	I have a study session at two.
Өөр цаг санал болгох	Would four be okay on Saturday?
Дахин хэлүүлэх	Sorry, could you repeat the meeting time?
Тохиролцоог батлах	So we will meet at four on Saturday.

Дөрөвт ч болохгүй бол цээжилсэн яриагаа зогсоож, юу шийдээгүй үлдсэнийг бод. Байгаа хэлээрээ чадах хэсгийг хийгээд, дутагдсан зорилгыг дараа нь бич. Өдөр цаг тод байсан эсэхийг асууж, нэг тодорхой засвар хүс. Англи хэл сайн байсан уу гэсэн ерөнхий асуултаас энэ нь ашигтай.

Тохиролцсон эсэх, хаана тусламж авснаа бичээд дутагдсан өгүүлбэрийг нэмэн өөр мэдээллээр давт. Дуудлагын оноо нэг авиаг засахад чиглүүлж болно, харин харилцан ярих чадварыг батлахгүй.

Онлайн англи хичээлийг хүнтэй хэрэглэх шат болгож болно. Багшид ажлаа тайлбарлаж, завтай цагаа өөрчилж хариулахыг хүсээд, тохиролцож нэг засвар ав. Дараа нь дутуу өгүүлбэрээ хадгал. Зөвхөн сонсож уншдаг байсан бол материал нэмж авахаас өмнө харалгүй хэлэх оролдлого нэмээрэй.

Нөгөө хүний хариугаас сонго: цаг давхцах, сонсохгүй өнгөрөх, батлахад өөр өгүүлбэр хэрэгтэй.

Эхний дөрвөн долоо хоног: юу хийж чадах вэ?

15 минутын эхлэх хувилбар: өчигдрийн өгүүлбэрийг санах 3 минут, сонсож дуурайх 4, холилдсон нөхцөлд хариулах 5, хүндрэлээ бичиж дараагийн яриаг товлох 3 минут. Энэ хуваарь болон дөрвөн долоо хоног нь редакцын санал, судалгаагаар тогтоосон хамгийн сайн хэмжээ биш.

Эхний долоо хоногт нөхцөл ба зургаан өгүүлбэрээ бэлд. Хоёр дахьд бичгээ нууж мэдээллийг соль. Гурав дахьд хүнтэй хэрэглэ. Дөрөв дэхэд дутуугаа засаад дахин турш. Бэлтгэлээ эцэсгүй болгохгүйн тулд ярих боломжийг эрт товлоорой.

Дөрвөн долоо хоног аргаа туршиж засахад зориулагдана. 15 минут нь эхлэх санал, чөлөөтэй ярих хугацаа биш.

Гацсан шалтгаанаа засах

Хэрэгтэй өгүүлбэрээ бүтээж чадахгүй

Хэлэх мэдээллээ бичээд богино жишээ олж утгыг шалга.

Бичгийг мэдэх ч сонсоод танихгүй

Нэг өгүүлбэрийн бичиг ба дууг тулгаж, тод бус хэсгийг дахин сонс.

Дагаж хэлдэг ч өөрөө эхэлдэггүй

Жишгийг нууж нөхцөлөөс санан хэлээд маргааш шалга.

Хариу өөрчлөгдөхөд зогсдог

Хамтрагчийн хариуг сольж, сонгох болон дахин асуухыг дадлага хий.

Өдөр цагийг буруу ойлгуулдаг

Тэр мэдээллийг бичиж, сонсогчоос нэг тодорхой засвар хүс.

Бэлддэг ч ярихаас зайлсхийдэг

Жижиг яриа товлоод үр дүнгээс дараагийн өгүүлбэрээ сонго.

Алдаанаас айж ярихаас зайлсхийдэг

Хамтрагчтай жижиг ажил болон нэг засвар тохир. Дахин хэлүүлэх хүсэлтээ бэлдэж, буруу ойлголтоо засах боломжтой болго.

Хэр удаан хэрэгтэй вэ?

Эдгээр дасгалаар ярих чадвартай болох өдрийг амлах үндэс байхгүй. Cambridge English эхнээс нь хуримтлагдах удирдамжтай сургалтын ойролцоо хугацааг A2 хүртэл180–200, B1 хүртэл350–400 цаг гэж өгдөг. Зөвхөн бие даасан сургалт эсвэл зөвхөн ярианы хэмжилт биш. Өдөрт15 минутад хувааж дуусах өдөр амлаж болохгүй.

Харалгүй цаг санал болгох, дахин асуух, батлах зэрэг хийж чаддаг ажлаа бүртгэ. Одоогийн нөхцөлөө ашиглаж чадвал дараагийнхыг нэм. Нэг амжилттай яриа бол ахиц, түвшний гэрчилгээ биш. Cambridge English: удирдамжтай сургалтын цаг

Судалгааны нотолгоо ба хязгаар

Karpicke & Roediger (2008)

Karpicke ба Roediger (2008) суахили–англи үгийн хос, хожуу санах шалгалтыг судалсан. Тухайн туршилтад үргэлжлүүлэн санах нь үргэлжлүүлэн судлахаас тогтоолтод илүү тустай байв. Санах шалгалт нэмэх үндэс боловч чөлөөт яриа эсвэл энэ зургаан өгүүлбэрийн үр нөлөөг батлахгүй. Эх судалгаа

de Jong & Perfetti (2011)

de Jong ба Perfetti (2011): зөвхөн хураангуйг уншсан. 24 суралцагч гурван удаагийн хичээлд4,3,2 минут ярьсан. Хоёр бүлэг дасгалын үед сайжирсан; ижил сэдэв давтсан бүлгийн ахиц дараах шалгалтад хадгалагдсан. Зургаан богино өгүүлбэрийн хамгийн сайн хэмжээг шалгаагүй. Эх судалгаа

Lyster & Saito (2010)

Lyster ба Saito (2010): зөвхөн хураангуйг уншсан. Ангийн15 судалгаа,827 суралцагчийг нэгтгэн аман засварын тогтвортой үр нөлөөг мэдээлсэн. Санал авахыг дэмждэг ч аппын оноо харилцан ярих чадварыг хэмждэгийг батлахгүй. Эх судалгаа

Эхлэхийн өмнөх асуулт

Ганцаараа сурч болох уу?

Утга, дуу, санахыг ганцаараа бэлдэж болно. Ойлголт ба гэнэтийн хариуг хүнтэй шалга.

Эхлээд дүрмээ дуусгах уу?

Өнөөдрийн өгүүлбэрт хэрэгтэйг шалгаж, сурахын зэрэгцээ хэрэглэ.

Өдөр бүр сонсох хангалттай юу?

Жишиггүй хэлэх, ярианд хариу сонгохыг нэм. Сонссон хугацаа эдгээр чадварыг батлахгүй.

Өнөөдөр юу хийх вэ?

Удахгүй хэрэглэх нөхцөл сонгож, гурван зорилго бичээд богино өгүүлбэр цуглуулж, хэрэглэх боломж товло.

Богино өгүүлбэрт хэнд тохирох ба хэрхэн давтах гарын авлага ашиглан номын хариултаас өөрийн төлөвлөгөөний хариулт руу шилжээрэй.

Саад болж буй хэсгээ дадлага хийх

Дараагийн яриаг өөрийгөө танилцуулж эхлэх бол товч хувилбар бэлтгэ: Англиар өөрийгөө танилцуулах: нөхцөл бүрийн жишээ ба 30 секундын танилцуулга.

Холбоотой дасгал: Англи яриаг үргэлжлүүлэх 64 хэллэг: утга, аялга, хариулах мөч

Өдөр тутмын амьдралаа дасгалын өгүүлбэр болгохын тулд гурван өгүүлбэрийн англи тэмдэглэл: бич, шалга, сонс, хэл гэсэн аргыг ашиглаарай.

Бодит дуудлагад бэлдэхдээ англиар утсаар ярих хэллэг ба давтуулах арга-аар танилцуулга, зурвас, үсэг ба дугаар шалгахыг дадлаарай.

Ярилцагч болон үнэгүй хязгаараа сонгохдоо дадлагын төрлөөр ангилсан англи ярианы аппын харьцуулалт-ыг үзээрэй.

Гадаадад сурахаар явах бол явахын өмнөх ярианы төлөвлөгөө-өөр3 сар,1 сар,1 долоо хоногийн ажлаа сонгож, ирэх үеийн өгүүлбэрээ бэлдээрэй.